Ga door naar hoofdcontent
misc/arrow-dots-black Informatiemisc/arrow-dots-blackSteatotische leverziekte (leververvetting)

Steatotische leverziekte (leververvetting)

Medische diagnose

Steatotische leverziekte of Metabolic-Associated Steatotic Liver Disease (MASLD). Wanneer steatose gepaard gaat met ontstekingsverschijnselen, dan is er sprake van Metabolic-Associated Steatotic Hepatitis (MASH).

Eerdere benamingen: leververvetting, Non-Alcoholic Fatty Liver (NAFLD), leversteatose en  leversteatohepatitis (Non- Alcoholic SteatoHepatitis, NASH).

Vaststellen persoonlijke voedingszorgbehoefte

Klachtennauwelijks klachten, evt. vermoeidheid en zeurderige pijn in de rechter bovenflank
Complicatiesfibrosevorming (stadium 1-3 = MASH; stadium 4= cirrose), infecties, oncologische aandoeningen, cardiovasculaire aandoeningen
Comorbiditeitobesitas, diabetes mellitus type 2, CVRM, OSAS, nierfunctiestoornis, osteoporose, oncologisch behandeltraject dat heeft geleid tot obesitas en/of MASLD/MASH
Laboratoriumgegevensleverenzymen (ALAT, ASAT, GGT), nuchtere glucose, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol, ratio, triglyceriden, HbA1c)
Medicatiemedicijnen, bètablokkers, ACE-remmers, diuretica, medicatie bij hypothyreoïdie, psychofarmaca, corticosteroïden, antihistaminica, antimigraine middelen, farmacologische interventies
Voedingssupplementenvitamines- en mineralensuppletie indien sprake is van een tekort. Overweeg suppletie 800 IU vitamine E ter verbetering leverenzymen
BMIde incidentie van MASLD en MASH neemt toe met het stijgen van de BMI. Ook bij een ‘normaal’ gewicht kan MASLD of MASH ontstaan
GewichtStreef naar gewichtsverlies van 3-5% om leververvetting te verminderen; 7-9% om leverontstekingen te verminderen; >10% om fibrose te verminderen, in een rustig tempo
Middelomtrekde middelomtrek is voor de vetverdeling een goede afgeleide maat. Toename van de middelomtrek is een onafhankelijke risicofactor voor sterfte. De middelomtrek is tevens een maat om het effect van een interventie te beoordelen. Streefwaarde mannen: < 94 cm, vrouwen < 80 cm
Gewichtsverloopgewichtstoename is ongewenst. Wees alert op toename vetweefsel i.c.m. afname spierweefsel (sarcopenie)
Voedingspatrooneetgedrag, alcoholgebruik, toegevoegde suikers, dieetgeschiedenis
Persoonlijke factorendieetgeschiedenis, invloed van MASLD/MASH op het dagelijks leven (werk, sociaal, psyche, sport), motivatie voor gedragsverandering, mogelijkheden om de leefstijl aan te passen en gewicht te verliezen, sociaal netwerk, behoefte aan lotgenotencontact, gezondheidsvaardigheden
Familiegeschiedenispositieve familie anamnese MASLD/MASH en andere co-morbiditeit
LeefstijlfactorenBRAVO-factoren: bewegen, roken, alcohol, voeding en ontspanning (incl. slaap)
Andere interventiesbeweegprogramma, psychosociale ondersteuning, (cognitieve) gedragstherapie

Bepaal zorgprofiel

Bronnen

  • Dieetbehandelingsrichtlijn 26 Leveraandoeningen, Uitgeverij 2010
  • Bischoff, S. C., Bernal, W., Dasarathy, S., Merli, M., Plank, L. D., Schutz, T., & Plauth, M. (2020). ESPEN practical guideline: Clinical nutrition in liver disease. Clin Nutr, 39(12), 3533-3562. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2020.09.001
  • Francque S, Marchesini G, Kautz A, Walmsley M, Dorner RA, Lazarus JV, e.a. Non-alcoholic fatty liver Disease: a patient guideline. JHEP reports. 1 oktober 2021;3(5):100322. https://doi.org/10.1016/j.jhepr.2021.100322 

Geschreven door Mariëlle Claassen, Viola van der Kraan en Eline te Nijenhuis van het Netwerk Diëtisten MDL.

Laatste update: december 2023

Artsenwijzer