Ga door naar hoofdcontent
misc/arrow-dots-black Informatiemisc/arrow-dots-blackGebruik lithium bij bipolaire stoornis en depressie

Gebruik lithium bij bipolaire stoornis en depressie

Medische diagnose

Bipolaire stoornis en depressie; gecombineerde medicatiebehandeling met lithium

Vaststellen persoonlijke voedingszorgbehoefte

Klachten– Manische episode (een aanhoudende verhoogde (eufore) stemming of prikkelbare (dysfore) stemming)
– Hypomane episode (minder hevig dan een manische episode maar anders dan normaal gedrag).
– Depressieve episode (aanhoudend depressieve stemming en het verlies van belangstelling. Soms gepaard gaand met psychotische verschijnselen)
Comorbiditeit van een bipolaire stoornisalcohol/drugsmisbruik, angststoornissen, persoonlijkheidsstoornis cluster B, ADHD, eetstoornissen, somatische aandoeningen (cardiovasculair, diabetes mellitus, endocriene stoornissen, migraine)
Bijwerkingen– Vroeg optredend, kortdurende bijwerkingen ( misselijkheid, diarree, hypothyreoïdie)
– Vroeg optredend, aanhoudende bijwerkingen (gewichtstoename, verandering van smaak, hyposialie/dorst en tremor, cognitieve- en concentratiestoornissen)
– Laat optredend, over het algemeen aanhoudende bijwerkingen (polyurie, polydipsie, schildklierafwijkingen, huidaandoeningen en renale diabetes insipidus)
Complicatiesintoxicatie, dehydratie, nierinsufficiëntie, hypercalciëmie (cave suppletie vitamine D) en bij ouderen kans op delier bij onvoldoende vochtinname
LaboratoriumgegevensNier-, lever-, schildklierfunctie. Elektrolyten; bloedglucosewaarde; lipidenwaarde plasma. Vitamine D. Zwangerschapstest; urinescreening: albumine, sediment, soortelijk gewicht.
BloeddrukStreefwaarden: systolische bloeddruk < 140 mm (boven de 80 jaar <= 160mmHg)
MedicatieGeneesmiddelen die gebruikt kunnen worden bij behandeling bipolaire stoornis, Stemmingsstabiliserende
middelen: Lithiumcarbonaat (Priadel)Valproïnezuur (Depakine), Carbamazepine (Tegretol), Lamotrigine (Lamictal) Moderne (atypische) antipsychotica: Olanzapine (Zyprexa), Quetiapine (Seroquel), Clozapine (Leponex), Risperidon (Risperdal)
BMIStreefwaarde 18.5 – 25 kg/m2
GewichtsverloopGewicht bij start medicatie en na 3 maanden
VoedingspatroonRegelmaat in eetpatroon, energie-inname, voeding volgens Richtlijnen goede voeding met specifieke aandacht voor zoutinname en
vochtinname
Transpirerenklimaat en arbeid
Leefstijlfactorenroken, beweging, slaappatroon, alcoholgebruik en verslavingsproblematiek
Persoonlijke factorenmotivatie, concentratie, stemming, verwachtingen, informatiebehoefte, misverstanden, psychosociale omstandigheden, woonomgeving (eventueel verblijf in instelling

Bepaal zorgprofiel

Bronnen

  • Melissen-Leeuwen JA, Pruissen-Boskaljon JC, Hoorn van R.C. Voedingsadviezen bij lithiummedicatie., Informatorium voor Voeding en Diëtetiek. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; augustus 2014 
  • Melissen-Leeuwen JA, Pruissen-Boskaljon JC, Hoorn van R.C. Voeding bij lithiumgebruik; Dieetbehandelingsrichtlijn 2010 Uitgevers, 2017
  • Brochure Dieetadviezen bij gebruik van lithium; Uitgave Afdeling Diëtetiek Parnassia Groep Den Haag;  2015

Laatste update: maart 2019: door de afdeling Diëtetiek Parnassia Groep Den Haag, namens Diëtisten Psychiatrie Nederland (DPN)

Artsenwijzer