Ga door naar hoofdcontent
misc/arrow-dots-black Informatiemisc/arrow-dots-blackJicht

Jicht

Medische diagnose

Jicht voor volwassenen vanaf 18 jaar.

Vaststellen persoonlijke voedingszorgbehoefte

DiagnoseNatriumuraatkristallen aangetoond in gewrichtsvloeistof of tofus, of op basis van klinische blik en serumurinezuurwaarden
KlachtenOntsteking in de gewrichten met hevige pijn, tofi (jichtknobbels)
ComplicatiesGewrichtsbeschadiging, tofi, slijmbeursontsteking, nierstenen, urinezuurnefropathie
ComorbiditeitChronische nierschade, hart- en vaatziekten, autosomaal dominante polycysteuze nierziekte (ADPKD), nierstenen, status na orgaantransplantatie, metabool syndroom, diabetes
Laboratoriumgegevensserum: kreatinine, eGFR (CKD-EPI), urinezuur, serumlipidenwaarden, 24-uur urine: volume, urinezuur
BloeddrukJicht gaat vaak gepaard met hypertensie. Zowel hyperuricemie als jicht zijn een onafhankelijke risicofactor voor hart- en vaatziekten, onafhankelijk van de overige traditionele cardiovasculaire risicofactoren
MedicatieXanthine-oxidase remmers (allopurinol, febuxostat), uricosuria (benzbromaron), analgetica/ontstekingsremmers (colchicine, NSAID’s, corticosteroïden), lis- en thiazidediuretica, ciclosporine, mycofenolaatmofetil en tacrolimus, tolvaptan, antihypertensiva, cholesterolverlagende medicatie. Wees alert op voeding-geneesmiddelinteracties (effecten op smaak, eetlust, gewicht, risico op deficiënties en interactie met bv. grapefruit)
Voedingssupplementen en zelfzorgmiddelenVitamine D, calcium, multi-vitamine / mineralen, rode gist rijst, sint-janskruid, cranberry-producten, pijnstillers
BMIStreefwaarde BMI 18.5-25 kg/m2 (65+ 20-28 kg/m2); overgewicht is een risicofactor voor jicht
Middelomtrekstreefwaarde vrouwen < 80 cm, mannen < 94 cm. Bij insulineresistentie remt een verhoogde insulinewaarde de uitscheiding van urinezuur
GewichtsverloopSnel gewichtsverlies kan een jichtaanval uitlokken
VoedingspatroonVochtinname 2-3 liter per 24 uur. Voldoet voeding aan Richtlijnen Goede Voeding? Gebruik van rood vlees, bewerkt(e) vlees en vleeswaren, vis, schaal- en schelpdieren (dierlijk spierweefsel is rijk aan purine; rood vlees is vlees van zoogdieren). Toegevoegd fructose, suiker en honing; bij de omzetting van fructose wordt urinezuur gevormd. Bij gebruik van fructosesiroop kan de novo-purine-synthese optreden. Alcohol (bevordert de afbraak van purine en remt de uitscheiding van urinezuur)
Persoonlijke factorenOpleidingsniveau, werk, ziekte-inzicht, zelfredzaamheid, gezondheidsvaardigheden, psychosociale vaardigheden
FamiliegeschiedenisVoorkomen van jicht, nierziekten, hart- en vaatziekten en diabetes in de familie
LeefstijlfactorenEen gezonde leefstijl draagt bij aan cardiovasculair risicomanagement. Voldoet patiënt aan de Beweegrichtlijnen? Bewegingsmogelijkheden tijdens een jichtaanval? Roken dient ontraden te worden.

Bepaal zorgprofiel

Bronnen

  • Choi HK. A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout. In Current Opinion in Rheumatlogy, 2010; 22(2), 165-172
  • Diëtisten Nierziekten Nederland. Dieetbehandelingsrichtlijnen en achtergronden – Urinezuur. www.dietistennierziekten.nl
  • Jans I, Roos N de. Dieetbehandelingsrichtlijn Jicht, 2017. Uitgevers 2010.
  • MacFarlane LA,Kim SC. Gout: A review of nonmodifiable and modifiable risk factors. In Rheumatic Diseases Clinic of North America, 2014; 40(4), 581-604

Laatste update: maart 2018 door Diëtisten Nierziekten Nederland (DNN)

Artsenwijzer