Ga door naar hoofdcontent
misc/arrow-dots-black Informatiemisc/arrow-dots-blackVoedingsstoffen kunstmatig toegediend

Voedingsstoffen kunstmatig toegediend

Medische diagnose

Indien het niet mogelijk is om oraal te voeden, dan zullen voedingsstoffen via kunstmatige weg toegediend moeten worden. Orale toediening van voeding verdient altijd de voorkeur.

De toevoer kan via het maagdarmkanaal (enterale voeding) of rechtstreeks in de bloedbaan (parenterale voeding) plaatsvinden. 

Vaststellen persoonlijke voedingszorgbehoefte

Comorbiditeitdiabetes, hart- en vaatziekten
Symptomenanorexie, misselijkheid, braken, diarree, overig verlies (via fistels)
Orale voeding niet mogelijkIndien het niet mogelijk is om oraal te voeden, dan zullen voedingsstoffen via kunstmatige weg toegediend moeten worden. Orale toediening van voeding verdient altijd de voorkeur.
Laboratoriumgegevensop geleide van ziektebeeld en doelstelling enterale- of parenterale voeding
Defecatiefrequentie en consistentie van de fecesBristol Stool Chart
Indicaties voor enterale voeding– Niet kunnen eten bij verminderd bewustzijn, ernstig verzwakte conditie of verminderde reflexen (slik/passage) bij orale
passage.
– Hoge obstructie van de enterale weg, voeden kan dan na de obstructie.
Indicaties voor parenterale voeding– Verminderd absorberend vermogen van de darm door korte darm (IBD, trauma, operatie, tumor), ernstig aangetast absorberend vermogen van de darm (infectie, bestraling, aangeboren afwijking)
– Bewezen ernstig afwijkende dysmotiliteit van de darm (PIPO / CIPO)
ToedieningswegenEnterale voeding: neus-maagsonde, neus-duodenumsonde, naald-jejunostomie, PEG/PRG-sonde of PEJ/PRJsonde.
Parenterale voeding: (getunnelde) centraal veneuze katheter, geïmplanteerde poortcatheter (port-a-cath®), arterio-veneuze shunt, perifeer ingebracht centraal veneuze katheter (PICC).
ComplicatiesEnterale voeding: dislocatie sonde, aspiratie, diarree, decubitus neus door drukplekken van de enterale toegangsweg
Parenterale voeding: dislocatie katheter, lekkage (beschadiging) katheter, infectie katheter, infectie door contaminatie via katheter, huidproblemen bij fixatie katheter, trombose, levercirrose, nierfunctiestoornissen, osteoporose, electrolytstoornissen, hyperglycemie, nierstenen
Medicatiesoort + toedieningsweg + eventuele interactie met gekozen voedingstherapie
Gewicht(sverloop)Onbedoeld gewichtsverlies: > 5% in afgelopen 6 maanden of > 10% in langere periode (> 6 maanden)
Vochtbehoefteafhankelijk van verlies (diarree, braken, fistels), streven naar urineproductie bij volwassenen minimaal 1 liter
Persoonlijke factorenImpact van niet kunnen/mogen eten, invloed van enterale- of parenterale voeding op het dagelijks leven (werk/sociaal/psyche), mantelzorg, voedselvaardigheden, voedselweigering
Leefstijlfactorenbeweging, roken, slaappatroon, stress, gebruik alcohol, stress rondom voeding bij patiënt of naasten
Hygiëne thuisBij voeding kunstmatig toegediend is het advies om goede hygiëne thuis toe te passen om complicaties te voorkomen

Bepaal zorgprofiel

Bronnen

  • Bischoff SC et al. ESPEN guideline on home enteral nutrition Clinical Nutrition 2020 (39) 5-22
  • Pironi L et al. ESPEN guideline on home parenteral nutrition Clinical Nutrition. 2020 (39) 1645-1666
  • Tabbers MM et al. ESPGHAN/ESPEN/ESPR/CSPEN guideline on Pediatric Parenteral Nutrition Clinical Nutrition 37 (2018) 2306-2459
  • Tas TAJ, van Rijssen NM. Enterale voeding. Informatorium voeding en dietetiek 2019. 49-82
  • Tas TAJ, van Rijssen NM. Klinische voeding. Informatorium voeding en dietetiek 2019. 83-100
  • Tas TAJ, van Rijssen NM. parenterale voeding. Informatorium voeding en dietetiek 2019. 101-125
  • Dijkstra G. Serlie MJM, Rings EHHM. Parenterale voeding in de thuissituatie. 2017 Farmotherapie online. https://www.farmacotherapie.org/summary/114

Laatste update: februari 2023

Artsenwijzer