Voorkom dat obesitas omslaat in ondervoeding bij gebruik afslankmedicatie
Vrijdag 17 juli 2026
De NVD waarschuwde eerder dat begeleiding door de diëtist onmisbaar is bij de behandeling met obesitasmedicatie, zoals GLP-1- receptor agonisten. Deze oproep krijgt nu brede Europese steun. De nieuwste Europese consensusverklaring van EASO, EFAD en ECPO benadrukt het belang van goede voedingszorg bij het gebruik van deze medicatie.
Zonder gerichte begeleiding dreigt gewichtsverlies ten koste te gaan van spiermassa, conditie en een goede voedingstoestand.
Europese consensus verklaring
De nieuwe Europese consensusverklaring van EASO, EFAD en ECPO is gebaseerd op de beschikbare wetenschappelijke kennis en de inzichten van een internationale groep experts. De verklaring geeft zorgverleners praktische aanbevelingen voor de begeleiding van volwassenen die obesitasmedicatie gebruiken en benadrukt het belang van goede voedingszorg.
Obesitasmedicatie zorg voor nieuwe voedingsuitdaging
Het gebruik van obesitasmedicatie neemt snel toe. Deze middelen kunnen voor veel mensen een belangrijke doorbraak betekenen in de behandeling van obesitas. Tegelijkertijd vermindert de eetlust sterk. Daardoor krijgen gebruikers vaak niet alleen minder calorieën binnen, maar ook minder eiwitten, vitaminen, mineralen en andere essentiële voedingsstoffen.
Volgens de Nederlandse Richtlijn Overgewicht en Obesitas is het gebruik van obesitasmedicatie alleen verantwoord in combinatie met intensieve leefstijlbegeleiding, aangevuld met gepersonaliseerde voedingsbegeleiding door een diëtist op indicatie. Dit is nodig om voedingskundige risico’s en gezondheidsverlies op lange termijn te voorkomen.
Bij gebruik van GLP-1 receptor agonisten daalt de energie-inname met gemiddeld 16-39%, wat zonder begeleiding kan leiden tot tekorten aan ijzer, calcium, magnesium, vitamines B1, B12, D en meer. Wanneer voeding niet goed wordt afgestemd op de behandeling, neemt het risico toe op verlies van spiermassa, verminderde conditie en een slechtere voedingstoestand. Symptomen als extreme vermoeidheid, haaruitval en spierzwakte zijn dan reëel. De NVD benadrukt daarom dat Nederland niet de ene voedingsuitdaging mag inruilen voor de andere.
De diëtist kan met voedingsanalyse, metingen van de lichaamssamenstelling en waar nodig aanvullende onderzoeken in kaart brengen wat iemand nodig heeft om gezond gewichtsverlies te ondersteunen.
“We zijn jarenlang bezig geweest met de gevolgen van overvoeding. Nu moeten we voorkomen dat een groeiende groep mensen door onvoldoende voedingsinname in ondervoeding terechtkomt. Een slecht gevoed lichaam is kwetsbaar. Juist daarom moet voedingszorg vanaf de start een vast onderdeel zijn van behandeling met obesitasmedicatie,” zegt Bianca Rootsaert, directeur van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten.
Met goede voedingszorg voorkom je ondervoeding
Volgens de NVD is het bewaken van de voedingsstatus geen luxe, maar een medische noodzaak. Daarbij gaat het onder meer om voldoende eiwitinname, behoud van spiermassa, een volwaardige voeding, het voorkomen van tekorten aan vitaminen en mineralen en het regelmatig volgen van de voedingstoestand.
De Europese consensusverklaring van EASO, EFAD en ECPO onderstreept dat voedingszorg een integraal onderdeel moet zijn van de behandeling met obesitasmedicatie. De diëtist speelt hierin een belangrijke rol door patiënten te begeleiden bij een volwaardige voeding die past bij de veranderde eetlust en behoeften tijdens de behandeling.
Investeer in structurele voedingsbegeleiding
De NVD roept zorgverleners, zorgverzekeraars en beleidsmakers op om te investeren in structurele voedingsbegeleiding voor mensen die obesitasmedicatie gebruiken.
“Deze medicijnen veranderen de behandeling van obesitas fundamenteel. Dat is goed nieuws. Maar het succes ervan wordt niet alleen bepaald door het getal op de weegschaal. Uiteindelijk gaat het om gezonde, sterke mensen die voldoende spiermassa behouden en goed gevoed blijven. Daarvoor is deskundige voedingsbegeleiding onmisbaar.”
De Nederlandse Vereniging van Diëtisten pleit ervoor dat monitoring van de voedingsstatus en begeleiding door een diëtist een vanzelfsprekend onderdeel worden van de zorg rondom obesitasmedicatie. Alleen dan kan de gezondheidswinst van deze nieuwe behandelingen optimaal worden benut.
