Helft jongeren krijgt wekelijks 90 suikerklontjes binnen via dranken
Dinsdag 3 maart 2026
Nederlandse jongeren drinken veel meer suikerhoudende dranken dan gezond is. Uit nieuw landelijk onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU), GGD Amsterdam en Ipsos I&O blijkt dat jongeren van 12 tot 16 jaar gemiddeld 9,5 glazen suikerhoudende dranken per week drinken. De helft van de jongeren zit zelfs op 16,5 glazen per week, goed voor zo’n 90 suikerklontjes alleen via drank.
De consumptie van de jongeren ligt fors boven de WHO-richtlijn voor maximale inname uit vrije suikers, die neerkomt op ongeveer 62 suikerklontjes per week.
Omgevingsfactoren bepalen drinkgedrag
De onderzoekers benadrukken dat jongeren vooral worden beïnvloed door hun omgeving. Suikerhoudende dranken zijn goedkoop, zeer zichtbaar en overal verkrijgbaar. Opvallend is het verschil tussen huishoudens waar deze dranken wél of niet aanwezig zijn. Als suikerhoudende drank thuis altijd aanwezig is, drinken jongeren 11 glazen per week meer dan leeftijdsgenoten bij wie het nooit in huis staat. Deze hoge beschikbaarheid draagt volgens de onderzoekers direct bij aan gezondheidsrisico’s. Op dit moment heeft 1 op de 7 kinderen overgewicht of obesitas.
Prijs heeft belangrijke invloed
Jongeren zelf geven duidelijk aan wat hen zou helpen om minder te drinken. 85 procent zegt te stoppen met kopen wanneer een drankje meer dan 3 euro kost. Volgens de onderzoekers speelt de supermarkt hierbij een sleutelrol, omdat dit de belangrijkste kooplocatie is én prijsprikkels daar het meeste effect hebben. “Dit onderzoek laat zien dat prijs en beschikbaarheid een grote rol spelen in de drankkeuzes van jongeren. Als we willen dat jongeren gezonder leven, moeten we de omgeving anders inrichten en niet blijven wijzen op individuele verantwoordelijkheid”, benadrukt onderzoeker Rian Pepping van de VU.
Oproep: al in 2027 een slimme suikertaks
De Gezonde Generatie (een samenwerking van 23 gezondheidsfondsen), GGD Amsterdam en de onderzoeksgroepen roepen de Tweede Kamer op om versneld werk te maken van een gedifferentieerde verbruiksbelasting op suikerhoudende dranken, een zogeheten slimme suikertaks. Hoewel in het coalitieakkoord staat dat er pas in 2030 een heffing komt op basis van suikergehalte, pleiten de organisaties voor invoering in 2027.
Ze verwachten dat zo’n heffing producenten stimuleert om suiker in producten te verlagen; gezondere dranken betaalbaarder maakt; de consumptie van suikerhoudende dranken daadwerkelijk omlaag brengt; en, extra middelen oplevert voor preventieprogramma’s. Meer dan 100 landen wereldwijd hebben inmiddels een suikertaks ingevoerd.
“Als we willen dat onze kinderen gezond kunnen opgroeien, dan is dit hét moment om door te pakken”, zegt Diena Halbertsma, woordvoerder van de Gezonde Generatie. “Jongeren geven zelf aan dat als suikerhoudende dranken duurder zouden zijn, ze het minder of zelfs helemaal niet zouden kopen. De Tweede Kamer heeft nu de kans om die oproep serieus te nemen en te kiezen voor een slimme suikertaks. Elke dag dat we wachten met wetgeving lopen kinderen het risico om ziek te worden.”
