“Stoppen met afvalmedicatie zonder begeleiding is riskant”

De eerste grote groep gebruikers van afvalmedicatie zoals Saxenda, Wegovy en Ozempic stopt binnenkort met deze middelen. Dat brengt grote gezondheidsrisico’s met zich mee, waarschuwt hoogleraar Diëtetiek Marian de van der Schueren (Wageningen Universiteit en Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) in een interview met het Algemeen Dagblad.

Volgens buitenlands onderzoek houdt de meerderheid het gebruik van deze middelen één tot twee jaar vol, waarna men stopt vanwege hoge kosten en bijwerkingen. Maar wat gebeurt er daarna? “Over stoppen weten we nog bijna niets,” zegt de hoogleraar. De medicatie wordt pas enkele jaren toegepast bij gewichtsverlies, waardoor langetermijneffecten onbekend zijn.

De van der Schueren maakt zich zorgen om duizenden Nederlanders die ‘op eigen houtje’ starten én stoppen met afvalmedicatie. Ze noemt vier belangrijke risico’s:

Bij gewichtsverlies verlies je niet alleen vet, maar ook spiermassa. Bij gebruik van afvalmedicatie kan dat verlies oplopen tot bijna de helft van het totale gewichtsverlies. Voor kwetsbare groepen, zoals ouderen of chronisch zieken, kan dit leiden tot verlies van zelfredzaamheid en een verhoogd valrisico wanneer zij te snel, te veel afvallen.

Minder spiermassa betekent een lagere verbranding. Na stoppen met medicatie is de kans op gewichtstoename groot, vaak met meer vet en minder spiermassa dan voorheen. Dit maakt mensen uiteindelijk ongezonder.

Afvalmedicatie onderdrukt het hongergevoel, waardoor gebruikers vaak te weinig essentiële voedingsstoffen binnenkrijgen. “Amerikaans onderzoek laat zien dat een kwart van de gebruikers na een jaar een tekort heeft aan vitamines en mineralen,” aldus De van der Schueren.

De medicatie kan effectief zijn bij ernstige obesitas, maar de gevolgen op lange termijn zijn nog niet duidelijk. Bovendien is er een groeiend aanbod van websites die deze middelen zonder kwaliteitscontrole aanbieden, wat kan leiden tot gevaarlijke situaties.

De hoogleraar benadrukt dat goede begeleiding door diëtisten essentieel is, zowel tijdens het gebruik als na het stoppen. “Als ik zie hoe gretig mensen afvalmedicatie kopen, zouden diëtisten het eigenlijk superdruk moeten hebben,” zegt ze. Ze wijst erop dat iedereen via het basispakket drie uur diëtetiek per jaar vergoed krijgt.

Bron: Algemeen Dagblad: “De verborgen prijs van ‘makkelijk afvallen’: hoogleraar waarschuwt voor grote risico’s van afvalmedicatie”, 6 december 2025