Vrouwengezondheid verdient een voedingsperspectief

Op Internationale Vrouwendag, zondag 8 maart, staan rechten, kansen en gezondheid van vrouwen wereldwijd centraal. In Nederland leven vrouwen gemiddeld langer dan mannen, maar brengen zij meer jaren door met chronische aandoeningen en beperkingen. Dat is een ongemakkelijke paradox: een hogere levensverwachting, maar minder gezonde jaren. Als Nederlandse Vereniging van Diëtisten vinden wij dat deze discussie een belangrijk perspectief mist: voeding.

Door de hele levensloop spelen voedingsfactoren een belangrijke rol in de gezondheid van vrouwen. Van adolescentie en vruchtbare leeftijd tot overgang en ouderdom veranderen de fysiologische behoeften voortdurend. Toch krijgt voeding in beleid en zorg rond vrouwengezondheid nog te weinig structurele aandacht. Dat is een gemiste kans.

Neem ijzertekort. Door menstruatie en zwangerschap hebben vrouwen een hogere ijzerbehoefte dan mannen. Een aanzienlijk deel van de Nederlandse vrouwen in de vruchtbare leeftijd haalt de aanbevolen inname niet. De gevolgen, vermoeidheid, verminderde concentratie en minder energie, raken niet alleen individuele gezondheid, maar ook maatschappelijke participatie. Gerichte voedingsbegeleiding kan hier snel verschil maken.

Ook bij overgewicht en metabole gezondheid spelen voedingspatronen een grote rol. Overgewicht vergroot bij vrouwen onder meer het risico op zwangerschapsdiabetes en bepaalde vormen van kanker. Bij aandoeningen zoals PCOS (Polycysteus Ovarium Syndroom) kan voeding bovendien een belangrijke bijdrage leveren aan het verbeteren van insulinegevoeligheid en vruchtbaarheid.

Tijdens de zwangerschap wordt het belang van voeding nog duidelijker: de voedingsstatus van de moeder beïnvloedt ook de gezondheid van het kind. Foliumzuur, jodium, ijzer en omega-3 zijn daarbij cruciaal. Goede voedingsbegeleiding in de fase vóór en tijdens de zwangerschap is daarmee een investering in twee generaties.

In latere levensfasen verschuiven de uitdagingen opnieuw. Rond de overgang nemen de risico’s op hart- en vaatziekten en botontkalking toe. Voldoende eiwit, calcium, vitamine D en vezels kunnen helpen om spiermassa, botgezondheid en metabole gezondheid te ondersteunen. En omdat vrouwen gemiddeld ouder worden, zien we hen ook vaker terug in de groep kwetsbare ouderen, waar ondervoeding een groeiend probleem is.

Vrouwengezondheid vraagt daarom om een levensloopbenadering waarin voeding een vaste plaats krijgt. Diëtisten werken dagelijks op dat snijvlak van preventie, behandeling en leefstijl. Door voedingskennis structureel te integreren in zorg voor meisjes en vrouwen – van preconceptiezorg tot ouderenzorg – kan gezondheidswinst worden geboekt die verder reikt dan het individu.

Op Internationale Vrouwendag is onze boodschap dan ook helder: wie vrouwengezondheid serieus neemt, kan niet om voeding heen. En dus ook niet om de diëtist.