Sterke botten op de fiets

In zijn promotieonderzoek ‘Exercise and nutritional strategies to promote bone health in elite cyclists’ legde Luuk Hilkens een onderbelicht probleem bloot: elitewielrenners (profs) hebben opvallend vaak een verminderde botgezondheid. Dit inzicht is niet alleen van belang voor de sportwereld, maar is ook waardevol voor diëtisten die werken met sporters en patiënten met een verhoogd risico op osteoporose.

Wie denkt aan wielrenners, ziet al snel gespierde lichamen met een laag vetpercentage en indrukwekkende prestaties in de Tour de France voor zich. Maar hierachter schuilt een minder bekend gezondheidsrisico: een lage botmineraaldichtheid (BMD). Uit Hilkens’ onderzoek, dat hij deed aan de Universiteit Maastricht, blijkt dat lage waarden in de wielersport schrikbarend vaak voorkomen, bij mannen én vrouwen. In sommige groepen betrof dit bijna twee derde van de renners.

De oorzaken zijn divers. Fietsen is een zogenoemde niet-gewichtdragende sport en geeft dus nauwelijks mechanische prikkels aan het skelet. Daarbij komt dat wielrenners vaak extreem veel uren op de fiets maken en veel herstellen in liggende of zittende houding. Voeg daar een lage energie-inname of strikte dieetbeperkingen aan toe – bijvoorbeeld om het gewicht zo laag mogelijk te houden – en de voorwaarden voor een gezonde botopbouw zijn ver te zoeken.