“Focus op vezels en gefermenteerde producten”

Ze gelooft in de hypothese dat probiotica een positief effect op de gezondheid kunnen hebben, maar net als haar collega-onderzoekers weet ze hoe lastig deze effectiviteit te bewijzen is: “probiotica zijn complex, claims zijn moeilijk hard te maken en de werkzaamheid verschilt sterk per stam.”Voor diëtisten ligt de kracht volgens haar dan ook niet in dure flesjes of snelle oplossingen, maar in wat al wél overtuigend bewezen is: gezonde voeding, voldoende vezels, gefermenteerde producten en een kritische blik op commerciële beloften.

Toen Clara Belzer in 1997 in Utrecht aan haar studie biologie begon, was ze ervan overtuigd dat haar carrière zich zou richten op de dierenwereld. “Ik dacht altijd: ik ga iets met apen doen”, vertelt ze. Maar al snel merkte ze dat de ge­dragsbiologie haar weinig ruimte bood om echt nieuwe kennis te ontwikkelen. Het gedrag van primaten was al uitgebreid beschreven, veel vragen waren al beantwoord. “Ik was eigenlijk alleen maar gedrag aan het turven.” Ze miste ruimte voor creativiteit, voor het formuleren van nieuwe hypothesen, voor werkelijk pionieren. Die behoefte leidde haar uiteindelijk naar de microbiologie, een overstap die bepalend zou blijken voor de rest van haar loopbaan, een loopbaan op het snijvlak van micro-organismen, darm­gezondheid en voeding.

Een wereld die nog openlag

Wat haar aantrok in de microbiologie, was de enorme vrijheid die het veld bood. Van planten-microben-interacties tot genetica en biotechnologie, het voelde voor haar als een domein waarin veel nog ontdekt moest worden. Tijdens haar promotietraject aan het Erasmus MC maakte ze de definitieve overstap naar het menselijk microbioom. Ze onderzocht een bijzondere Helicobacter-soort, die niet alleen in de maag leeft, maar zich ook verder door het maag-darmkanaal be­weegt, een bacterie waar destijds nog nauwelijks iets over bekend was. “Het was een tijd waarin het hele vakgebied rond de darmmicrobiologie in opkomst was”, aldus Belzer. “Zo’n vijftien, twintig jaar geleden begon het ineens te bruisen. Je merkte dat dit een veld was dat nog helemaal openlag. In de microbiologie was nog zóveel niet bekend. Ik kon er al mijn creativiteit kwijt.”