“Eerst kijken of supplementen überhaupt nodig zijn”

Van wielrenner tot olympisch sportdiëtist en onderzoeker in de Verenigde Staten: de loopbaan van Floris Wardenaar leest als een klassieke carrière in de sportvoeding. Toch draait zijn werk allang niet meer alleen om prestatieoptimalisatie. In een van zijn huidige onderzoekslijnen staat een andere vraag centraal: waarom gebruiken sporters en professionals zoveel supplementen die nauwelijks wetenschappelijk zijn onderbouwd? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk van diëtisten?

“Het probleem bij supplementen zit ’m niet zozeer in het aanbod,” zegt Wardenaar “maar vooral in de keuze die mensen maken, en de manier waarop die keuze tot stand komt.” Wardenaars fascinatie voor supplementen begon al in zijn tijd als wielrenner. “Supplementen waren toen al interessant, omdat er allemaal claims aan hingen. Je denkt: misschien kan dit mijn prestatie verbeteren.” Maar tijdens zijn studie diëtetiek aan de Hogeschool van Amsterdam, en later, bij zijn promotieonderzoek aan Wageningen Universiteit, veranderde die fascinatie vooral in een kritische blik. “Ik werd vaak teleurgesteld. Er was óf geen bewijs, óf het effect was minimaal.”

Het kantelpunt kwam toen hij zelf systematisch data ging verzamelen. “Vanaf dat moment zag ik hoe groot het verschil is tussen wetenschap en praktijk. Dan zie je pas echt: wat mensen doen, volgt lang niet altijd uit wat we weten. Dat bewustzijn is altijd gebleven.”

Wat hij daarbij ontdekte, is inmiddels een rode draad in zijn werk: het aantal supplementen dat sporters gebruiken staat in geen verhouding tot wat daadwerkelijk bewezen effectief is. “Als je kijkt naar de supplementen waar echt een sterke bewijslast voor is, dan kom je op een heel beperkt lijstje uit: creatine, cafeïne, natriumbicarbonaat en beta-alanine, in aanvulling op de reguliere sportvoedingsproducten. Maar sporters rapporteren soms twintig tot veertig verschillende producten.”

Van han naar arizona

Wardenaars loopbaan begon in Nederland, met onder meer een stage bij NOC*NSF en een rol als cursusleider bij de post-hbo-opleiding sportdiëtetiek. Later werd hij teamleider bij de HAN, de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. “Die periode was ontzettend belangrijk. Daar heb ik de inhoudelijke basis gelegd.” Toch was het de overstap naar de Verenigde Staten die zijn blik echt verbreedde. Inmiddels werkt hij alweer negen jaar aan Arizona State University. “In Nederland had ik een goed netwerk, maar hier kende niemand me. Dat dwingt je om opnieuw iets op te bouwen. In die jaren heb ik een internationaal netwerk ontwikkeld en ben ik inhoudelijk verder gegroeid.”