Zuivelproducten als onderdeel van een gezond voedingspatroon

Zuivelproducten, zoals melk, yoghurt en kaas, vormen een belangrijk onderdeel van een gezond voedingspatroon en de eetcultuur in Nederland en vele andere westerse landen, zoals Noord-Amerika, Australië en het Verenigd Koninkrijk. Nederlanders eten en drinken gemiddeld 330 gram zuivel per dag, met als meest geconsumeerde vormen van zuivel melkdranken (53%), yoghurt (21%) en kaas (10%).^1,2

Zuivelproducten zijn een belangrijke bron van energie, macro- (eiwitten, vetten) en micro-nutriënten (vitamine B12, B2 en retinol), calcium, fosfor, jodium en zink). Volwassen wordt daarom aangeraden om dagelijks enkele porties zuivel te consumeren, met variatie tussen de soorten (melk, yoghurt en kaas). Het advies is om niet meer zuivel te consumeren dan aanbevolen en te kiezen voor magere of halfvolle zuivelproducten zonder toegevoegde suiker. Daarnaast wordt aangeraden om kaas met een laag vet- en zoutgehalte te kiezen, in plaats van volvette varianten, om de inname van verzadigde vetten en zout te beperken.³

Definiëring van zuivel

Zuivel omvat verschillende soorten producten die variëren in vetgehalte, textuur, mate van fermentatie en bewerking. Veel epidemiologische studies hanteren brede definities van zuivel om de meetbaarheid te vergroten en voldoende statistische gegevens te verkrijgen. Omdat voedingsdata vaak verkregen zijn op basis van voedselfrequentievragenlijsten (FFQ’s), 24-uurs recalls of dagboeken, werken veel studies met geaggregeerde definities van zuivel. Zuivel wordt meestal geclassificeerd als totale zuivel, vetarme versus volvette zuivel, gefermenteerde zuivel of kaas, vaak gebaseerd op voedingsrichtlijnen of eerdere literatuur. Gefermenteerde zuivelproducten zijn melkproducten die met behulp van melkzuurbacteriën een fermentatieproces hebben ondergaan. Hierbij wordt lactose omgezet in melk zuur, wat leidt tot een meer zure smaak, een kenmerkende geur en een dikkere textuur, zoals bij yoghurt, kefir en kaas.