Voor wie zijn ze zinvol?

Er zijn allerlei voedingssupplementen en kruidenpreparaten te koop. Op social media worden ze aangeprezen door influencers en ook in reclames is er volop aandacht voor. Tegelijkertijd waarschuwt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) voor supplementen met gevaarlijke stoffen erin, die ondanks een verbod toch verkrijgbaar zijn. Ook staat de aandacht voor supplementen haaks op het beperkte aantal onderbouwde suppletieadviezen.

Voedingssupplementen zijn verkrijgbaar als pillen, poeders en druppels. Ze bevatten (een combinatie van) vitamines, mineralen, spoorelementen of bioactieve stoffen en zijn bedoeld als aanvulling op de normale voeding. Kruiden preparaten zijn gemaakt van (delen of extracten van) planten of kruiden. Deze zijn er zowel in de vorm van een supplement, zoals pillen of poeders, als van een voedings middel, zoals thee.¹

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheden

De Gezondheidsraad heeft op basis van een uitgebreide evaluatie voedingsnormen opgesteld voor 26 vitamines, mineralen en spoorelementen. Deze kunnen verschillen per leeftijd en geslacht. Zo zijn er specifieke voedingsnormen voor zwangeren, lacterenden en kinderen.^2,3,4,5 Voor de meeste kruidenpreparaten of de stoffen die erin zitten is de werking niet bewezen en zijn er geen aanbevolen hoeveelheden.

Er bestaan verschillende soorten voedingsnormen: de gemiddelde behoefte (GB), de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH), de adequate inname (AI) en de aan vaardbare bovengrens (AB). De GB is de hoeveelheid van een voedingsstof die voor de helft van de mensen in een bepaalde groep uit de bevolking voldoende is om lichaams processen goed uit te kunnen voeren en gezond te blijven. Op basis hiervan wordt de ADH berekend. Deze hoeveelheid is voldoende voor bijna iedereen in de betreffende groep. Als er onvoldoende gegevens zijn om een GB te bepalen, kan er geen ADH worden afgeleid. In zulke gevallen geeft de AI een inschatting van de hoeveelheid van een voedingsstof die voor vrijwel iedereen uit een bepaalde bevolkingsgroep voldoende is. Op de website van het Voedingscentrum staat een overzicht van de geldende aanbevelingen (ADH of AI) voor vitamines, mineralen en spoorelementen (zie ook de link hieronder).

Op etiketten van supplementen staat vaak de re erentie inname (RI).⁶ Dit is een wettelijk vastgelegde richtwaarde die aangeeft wat een gemiddelde persoon nodig heeft aan energie, voedingsstoffen, vitamines en mineralen, of binnen welke waarde het voedingspatroon zou moeten blijven, bijvoorbeeld in het geval van zout. Op het etiket van produc ten staat vaak vermeld hoeveel procent van de RI een portie van het product oplevert.⁷ Deze hoeveelheden zijn wettelijk vastgelegd, maar komen niet altijd exact overeen met de voedingsnormen zoals die door de Gezondheidsraad zijn opgesteld. Ze zijn wel een goede richtwaarde voor de consument.