Wijkgerichte aanpak vermindert eenzaamheid en stimuleert beweging bij ouderen
Dinsdag 14 juli 2026
Gezond ouder worden begint niet alleen bij leefstijlkeuzes van het individu, maar ook bij de omgeving waarin mensen wonen. Nieuw promotieonderzoek van gezondheidswetenschapper Lieke Duijsens laat zien dat een integrale, wijkgerichte aanpak ouderen kan helpen om meer te bewegen én zich minder eenzaam te voelen.
De uitkomsten zijn relevant voor diëtisten, die steeds vaker samenwerken met andere professionals binnen leefstijl- en preventieprogramma’s. In Nederland groeit het aantal ouderen snel, terwijl de zorgvraag toeneemt. Vooral senioren met een lagere sociaaleconomische positie hebben een verhoogd risico op gezondheidsproblemen, sociale isolatie en beperkte toegang tot passende ondersteuning. Volgens Duijsens schieten interventies die uitsluitend gericht zijn op individuele gedragsverandering daarom tekort. Ook factoren als de leefomgeving, sociale contacten en digitale vaardigheden spelen een belangrijke rol bij gezond ouder worden.
Wijk Actief
Voor haar onderzoek ontwikkelde en evalueerde Duijsens samen met gemeenten, wijkorganisaties en ouderen de interventie Wijk Actief. Deze brede aanpak richt zich zowel op het stimuleren van fysieke activiteit als op het versterken van sociale verbindingen in de buurt. De resultaten laten zien dat deelnemers in de eerste maanden na deelname duidelijk meer gingen bewegen. Voor diëtisten bevestigt dit het belang van een integrale aanpak waarin voeding, beweging en sociale participatie elkaar versterken.
Eenzaamheidsgevoelens
Op langere termijn bleek vooral de afname van eenzaamheidsgevoelens significant. Dat is van grote betekenis, omdat eenzaamheid onder ouderen samenhangt met zowel mentale als fysieke gezondheidsproblemen. Het onderzoek laat zien dat investeren in sociale cohesie en ontmoetingsmogelijkheden in de wijk een belangrijke bijdrage kan leveren aan het welzijn van senioren. Wel bleven verbeteringen in ervaren kwaliteit van leven, buurtcohesie en digitale vaardigheden uit. Volgens de onderzoeker zijn daarvoor langdurige en intensieve inspanningen nodig.
Een andere belangrijke conclusie is dat ouderen geen homogene doelgroep vormen. De behoefte aan ondersteuning verschilt sterk per persoon. Minder digitaal vaardige ouderen hadden vaker behoefte aan een papieren aanpak en persoonlijke begeleiding. Juist in deze groep was de uitval groter, wat het belang onderstreept van maatwerk en persoonlijke ondersteuning.
Lieke Duijsens verdedigde haar proefschrift op 25 juni 2026 aan de Open Universiteit in Heerlen.
Bron: Duijsens, L. (2026). It takes a village: The development and evaluation of an integral, neighbourhood-oriented approach to support healthy ageing among older adults. Proefschrift, Open Universiteit, Heerlen.
