Vervolg ZonMw-programma biedt nieuwe kansen voor onderzoek en kwaliteit in de diëtetiek

Het ministerie van VWS heeft ZonMw opdracht gegeven een voorstel uit te werken voor een vervolg op het programma Paramedische Zorg voor de jaren 2027 en 2028. Voor de NVD is dit een belangrijke ontwikkeling. Juist in een zorgstelsel waarin steeds nadrukkelijker wordt gevraagd welke zorg aantoonbaar bijdraagt aan gezondheid en functioneren, is investeren in onderzoek en kwaliteitsontwikkeling essentieel.

ZonMw werkt de komende maanden aan het programmavoorstel, dat naar verwachting eind 2026 gereed is. Op 27 oktober bespreekt de taakgroep Paramedische Zorg onder meer welke mogelijkheden en prioriteiten er zijn voor een subsidieronde gericht op kwaliteitsinstrumenten in 2027. Na formele goedkeuring door VWS wordt het definitieve programma bekendgemaakt.

Het huidige ZonMw-programma Paramedische Zorg 2023-2026 richt zich op kennisontwikkeling, kwaliteitsinstrumenten en Passende Zorg. Het bouwt voort op eerdere programma’s waarin voor onder andere de diëtetiek is geïnvesteerd in kennisvergroting en kwaliteitsverbetering.

Het nieuwe programma moet aansluiten bij de principes van Passende Zorg die in de volle breedte van de zorg van toepassing is. Passende Zorg gaat niet alleen over het verplaatsen of substitueren van zorg, bijvoorbeeld van de tweede naar de eerste lijn. De kern is dat zorg waarde toevoegt voor de patiënt: de zorg moet effectief zijn, aansluiten bij wat voor de patiënt relevant is en doelmatig omgaan met mensen en middelen. Ook voor paramedische zorg wordt daarmee steeds belangrijker dat we kunnen onderbouwen wat werkt, voor wie, onder welke omstandigheden en tegen welke inzet van middelen.

Dat vraagt dus niet alleen om onderzoek naar waar de diëtist zorg kan overnemen van andere zorgverleners. Het vraagt net zo goed om onderzoek waarmee we de effectiviteit en kosteneffectiviteit van de dieetbehandeling zelf verder aantoonbaar maken en kunnen verbeteren. Het aantoonbaar maken van de effectiviteit en kwaliteit van de dieetbehandeling zal vanuit Passende Zorg dus steeds belangrijker worden.

De NVD heeft hier de afgelopen jaren al gericht op voorgesorteerd met de Kennisagenda Diëtetiek 2024-2030. Daarin zijn 18 geprioriteerde kennishiaten benoemd die richting geven aan toekomstig onderzoek binnen de diëtetiek. De kennisagenda is tot stand gekomen met inbreng van diëtisten, onderzoekers, patiëntenvertegenwoordigers en andere stakeholders.

De onderzoeksvragen zijn gegroepeerd rond vier thema’s:

Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de effectiviteit en kosteneffectiviteit van dieetbehandeling binnen interprofessionele zorg, om nutritional assessment en gepersonaliseerde dieetbehandeling, om substitutie van medische zorg naar de diëtist én om de vraag hoe data en hybride zorg kunnen bijdragen aan betere en doelmatigere diëtetiek.

De NVD is betrokken bij de verdere ontwikkeling van het ZonMw-programma en zal de komende periode er op sturen dat de specifieke kennisvragen van de diëtetiek daarin ruimte krijgen. De uitwerking doen we uiteraard in samenwerking met de hogescholen, medische centra en de hoogleraren Dietetiek.