Herziening richtlijnen diabetes mellitus

Binnen de richtlijncluster Diabetes mellitus zijn modules uit vier richtlijnen herzien. Ze bevatten nu de nieuwste inzichten op het gebied van glucosesenoren, het voorkomen van complicaties met medicatie en patiëntenvoorlichting.

De herziening is tot stand gekomen binnen het richtlijncluster Diabetes mellitus. Daarin werkten verschillende beroepsgroepen samen, waaronder internisten, gynaecologen, kinderartsen en geriaters, samen met patiëntvertegenwoordigers.

Het traject werd begeleid door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten en gefinancierd via de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS).

Binnen de richtlijn Diabetes mellitus is de module “Preventie hypoglykemie met sensor bij diabetes mellitus type 2” herzien. De module bevat nieuwe aanbevelingen over het gebruik van glucosesensoren bij de behandeling van diabetes mellitus type 2.

Bij mensen met diabetes mellitus type 1 wordt een glucosesensor al vaker ingezet. In de herziene module wordt het gebruik nu ook aanbevolen bij mensen met diabetes mellitus type 2 die insuline gebruiken.

Het gebruik van sensoren kan helpen om te grote schommelingen in de bloedsuiker te voorkomen. Continue glucosemonitoring maakt het voor patiënten inzichtelijker hoe voeding, beweging en insuline elkaar beïnvloeden. Dit kan het gesprek over voedingskeuzes verdiepen, omdat effecten van maaltijden direct zichtbaar worden.

Daarnaast kan CGM bijdragen aan het verminderen van hypoglykemieën en angst voor schommelingen, wat de kwaliteit van leven verbetert.

Binnen de richtlijn Diabetes en zwangerschap is een nieuwe module ontwikkeld: “De rol van sensor/HCL/pomp bij DM in de zwangerschap”. Deze module beschrijft het gebruik van sensoren, hybrid closed loop-systemen (HCL) en insulinepompen bij vrouwen met diabetes mellitus type 1 die zwanger zijn of een zwangerschapswens hebben. Het doel is het reduceren van zwangerschapsgerelateerde complicaties, waaronder prematuriteit, structurele congenitale afwijkingen, perinatale sterfte, foetale macrosomie en neonatale hypoglykemie.

Optimale glucoseregulatie vóór en tijdens de zwangerschap is essentieel om het risico op deze complicaties te verlagen. De module benadrukt hierbij expliciet de rol van HCL-systemen bij het verbeteren van de glykemische controle bij vrouwen met diabetes mellitus type 1 in de preconceptie- en zwangerschapsfase.

De inzet van een HCL-systeem tijdens de zwangerschap is geassocieerd met een verbeterde glucoseregulatie. Daarom wordt geadviseerd om reeds in een vroeg stadium, bij voorkeur al bij een zwangerschapswens en voorafgaand aan de zwangerschap, de behandelopties te bespreken en een weloverwogen keuze te maken voor het type HCL-systeem dat tijdens de zwangerschap wordt gebruikt.

In de tweede lijn is de richtlijn over diabetes type 2 herzien in de module “Patiënteneducatie, zelfmanagement en leefstijl”. Een optimale behandeling van diabetes type 2 stelt hoge eisen aan het zelfmanagementvermogen van de patiënt. Patiënten spelen aldus een steeds grotere rol in hun eigen behandeling. Denk hierbij aan het monitoren van de bloedglucose, het maken van goede voedingskeuzes, het aanpassen van insuline op voeding, bloedglucose en activiteit, voetverzorging, het inpassen van beweging en sport, etc.

De vernieuwde module bevat aanbevelingen met betrekking tot patiënteneducatie binnen de behandeling.

Het primaire behandeldoel bij diabetes mellitus type 2 is het voorkomen van complicaties, zoals cardiovasculaire aandoeningen, nierfunctiestoornissen, visusverlies en amputaties. Dit is gericht op het verbeteren van zowel de kwaliteit van leven als de levensverwachting van patiënten.

Uit de huidige wetenschappelijke evidentie blijkt dat glucoseverlaging met SGLT2-remmers en GLP-1 receptoragonisten kan bijdragen aan het verlagen van het risico op deze complicaties. Deze inzichten zijn verwerkt in drie modules:

Hoewel dit primair medische therapie betreft, vraagt dit voor diëtisten om afstemming in leefstijlinterventies en alertheid op veranderende voedingsinname en voedingspatronen.

De NVD heeft alle relevante richtlijnen gebundeld in onze richtlijnendatabase. Hierin vind je een overzicht van richtlijnen die van toepassing zijn op de diëtetische praktijk.

Bronnen