AI in de eerstelijnszorg: veelbelovend, maar nog niet klaar voor brede inzet

Artificial Intelligence (AI) krijgt steeds meer aandacht in de zorg. Ook in de eerstelijnszorg – waar onder andere huisartsen, paramedici en diëtisten werkzaam zijn – worden kansen gezien voor toepassingen die zorgprofessionals kunnen ondersteunen. Een recente quickscan, het AI Kompas voor de Nulde- en Eerstelijnszorg, waaraan ook de NVD heeft deelgenomen, laat echter zien dat brede implementatie voorlopig nog niet vanzelfsprekend is.

AI kan in theorie bijdragen aan efficiëntere zorg en verlichting van administratieve lasten, bijvoorbeeld door automatische verslaglegging, samenvattingen van consulten of digitale ondersteuning bij triage en besluitvorming. Ook bij zelfmanagement van patiënten, zoals digitale coaching of monitoring, liggen kansen. Voor paramedische leefstijlcoaches zou AI bijvoorbeeld kunnen helpen bij het ondersteunen van leefstijlinterventies. Tegelijkertijd is het belangrijk om realistisch te blijven over wat op dit moment al verantwoord en betrouwbaar inzetbaar is.

Uit het AI-kompas blijkt dat er nog belangrijke randvoorwaarden ontbreken. Zo bestaat er nog veel onduidelijkheid over de betrouwbaarheid en validiteit van AI-toepassingen. Veel systemen zijn nog beperkt getest in de dagelijkse zorgpraktijk. Daarnaast spelen vragen rondom juridische verantwoordelijkheid en integratie met bestaande ICT-systemen. In de eerstelijnszorg werken veel verschillende softwaresystemen naast elkaar, waardoor nieuwe toepassingen niet altijd eenvoudig in te passen zijn.

Ook kennis en vaardigheden spelen een rol. Veel zorgprofessionals geven aan dat zij meer inzicht willen in hoe AI werkt en hoe zij de uitkomsten ervan moeten interpreteren. Voor diëtisten geldt bovendien dat voedingszorg sterk afhankelijk is van context, gedragsverandering en persoonlijk contact. AI kan hier mogelijk ondersteunen, maar kan de professionele beoordeling en begeleiding niet vervangen.

Hoewel AI zeker kansen biedt voor de toekomst van de eerstelijnszorg, is het volgens het AI Kompas nog te vroeg voor grootschalige implementatie. Eerst zijn verdere stappen nodig op het gebied van validatie, regelgeving, scholing en technische integratie. Voor de NVD is het daarom belangrijk om de ontwikkelingen rond AI te blijven volgen, maar tegelijkertijd kritisch te kijken naar de kwaliteit en toepasbaarheid van nieuwe tools.